Mannen en honden: je ziet ze veel samen op zuiderse vakantiebestemmingen in de winter! Komen die lieve beestjes allemaal mee met de auto? Je kan het je moeilijk voorstellen, daar hun baasjes niet meer allen over de nodige stuurvaardigheid beschikken om ongeschonden hun reisdoel te bereiken vanuit een min of meer ver buitenland. Op die vakantiebestemmingen nu worden meer en meer regels afgekondigd door de gemeenten om overlast te vermijden. Je ziet het dan ook aankomen: de toeristische hondenbelasting!
Er zijn grote verschillen! Honden zijn viervoeters, terwijl wij zelfbewust rechtop lopen. En dus ook de staart! Op een zonnig terras valt op hoezeer die honden kwispelstaarten, vooral bij de hapjes die zij van hun baasjes toegeschoven krijgen en waardoor ze te dik worden. Als er echter een andere hond opdaagt, staan ze gespannen stil of beginnen verwoed te blaffen en al zeker de kleintjes. Dan beweegt de staart niet, maar blijft hij stokstijf staan als een vlag in top.
De staart kent drie standen: slap neerhangend bij geen prikkels, kwispelend bij aangename prikkels, stijf rechtop bij gevaar. Daartoe moet hij niet geactiveerd worden, het gaat vanzelf wegens aangestuurd door het autonoom zenuwstelsel. Hondenpsychologen onderscheiden subtiele varianten. De staart tussen de poten zou op onderwerping of angst wijzen, vandaar ook het gelijknamige spreekwoord. De opstaande staart zou opwinding weergeven of dominantie.Traag of snel kwispelen zou aandriften weerspiegelen van verwachting tot enthousiasme. En men onderscheidt zelfs links en rechts kwispelen, maar psychologen bezweren ons dat je er geen politieke betekenis aan mag toekennen.
Dat onze lieve viervoeters met hun staart hun emoties onbeheerst te kennen geven, is de reden waarom mannen ervan verstoken zijn! We kunnen het niet hebben! Je reacties bewust kunnen aansturen is immers van groot belang bij de man. Hij wil zijn gevoelens intomen, verbergen, zich niet laten kennen, een rolletje spelen, de ander op het verkeerde been zetten. Een beschaafd man is baas over zijn emoties, reageert niet op elke prikkel en dat houdt het samenleven vreedzaam. Hij verbergt zijn gevoel als hem dat beter uitkomt, bijvoorbeeld bij opkomende verliefdheid of woede. Hij speelt sympathie en betrokkenheid, noodzakelijk in de politiek en bij verkopers, die anders door de mand zouden vallen met hun gladde praatjes. Zodoende regeert de schijn en de leugen, terwijl het ware gevoel slechts losgelaten wordt in de beslotenheid van de woning en de persoonlijke relatie. Vandaar de soms gehoorde klacht van een getrouwde vrouw: nu heb ik hem pas echt leren kennen!
Een hond daarentegen is een open boek. Geen komedie, zijn staart weerspiegelt zijn humeur. Dit gedrag werd ook reeds beschreven in literaire werken. Hercule Poirot (1): Een baas is heel dikwijls vriendelijk voor zijn hond. Een hond is ook in staat vriendelijk te doen voor zijn baas. Dan heeft hij een rat of een konijntje doodgebeten en hij legt dat voor de voeten van zijn baas neer. En wat doet het lieve dier dan? Dan kwispelt het met zijn staart! Nu volgde ik op tv aandachtig het onnavolgbare speurwerk van deze bekende detective, maar ik vermocht geen hond in zijn appartement aan te treffen noch attributen die zijn aanwezigheid verraden; butler George zou er trouwens niet van gediend zijn.
De wetenschap dan beschrijft slechts een evolutionaire ontwikkeling. Zodra de primaten niet meer vooral in de bomen leefden, werd een staart minder nuttig voor het evenwicht. Er bleef nochtans een begin van staart over: het stuitje, dat de gewichtsverdeling bij het zitten en bewegen bevordert. Je kan er ook wel last van hebben, beroepsrenners bijvoorbeeld, maar verwijderen is geen oplossing. Deze wetenschappelijke toelichting is weliswaar nuttig maar toch eerder prozaïsch. Gelukkig is er de psychologie, die onze mensenkennis verdiept. Zo heeft zij bedacht dat de burger recht heeft op het onbegrensd waarmaken van zijn mogelijkheden. Hij moet geen rem op zijn ambitie zetten! Zelfrealisatie! Het heeft geleid tot alle remmen weg en overlast in de publieke ruimte. Het beschaafde deel van de bevolking nochtans hecht nog belang aan omgangsvormen en houdt zich in. Beeld je hen in met onbeheersbaar staartgedrag, het zou nogal wat teweegbrengen: algemene polarisering in de menselijke verhoudingen, confrontatie, ruzie. Immers, recht voor de raap laten merken wat je ervan denkt, lokt irritatie uit, een gedrag waarop Amsterdammers wel eens betrapt worden door argeloze Vlamingen.
De staart zou nochtans ook voordelen bieden. Je zou niet langer je hersens moeten pijnigen met de vraag wat de ander nu eigenlijk bedoelt of beweegt, de staart onthult het meteen! De gedragscode van de ander voortdurend ontcijferen is vermoeiend. Ook in de persoonlijke verhoudingen zou het gedraai rond de pot niet meer nodig zijn. Verliefde stellen pijnigen zich suf: wat bedoelt hij/zij nu echt? En het zogenaamd tijd nemen om toe te groeien naar elkaar, is dat niet een ontsnappingsclausule achter de hand? De staart zou alras opheldering verschaffen! Er zit ook nog een praktische kant aan, die de klanten van De Lijn goed zou uitkomen. Bij plots brutaal optrekken van de buschauffeur zou je je snel met de staart kunnen vastgrijpen aan lus of stang, zodat je niet meer onverhoeds op de schoot van een medepassagier belandt. De mode ten slotte zou er een nieuwe impuls door krijgen, want men zou de staart kleurrijk willen inpakken en eindelijk zou de man zijn verdiende plaats krijgen op de catwalk.
Nu zal de pientere Lezer opmerken dat niet wordt gesproken over de vrouw. Waarom heeft ook zij geen staart? De verklaring is zeer eenvoudig: zij beschikt al over genoeg attributen om de aandacht te trekken.
Tot diepzinnig slot: honden worden vaak gezien als eerlijker dan mensen. Nu begrijpt u waarom!
Noot:
(1):Christie, A., De vier klokken, in: Vierde vijfling, Luitingen B.V., 1993.
Herman van Schoten, Amarção de Pêra, Portugal, 27/12/2025.
Alle rechten voorbehouden: vanschotenherman@gmail.com.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten