Achteruit rijden, ik kan het niet. Ik parkeer de auto vooruit, makkelijk! Eruit geraken is dan voor later! Het lukt natuurlijk wel, maar ik kijk aandachtig in de spiegels alsof ik elk ogenblik iets zou kunnen raken, ondanks de sensoren, die geluidssignalen afgeven om te waarschuwen voor obstakels. Ben ik een zeldzame uitzondering? Ik hoorde al meer dan één vrouw bekennen dat zij het ook niet kan, maar geen enkele man. Ligt dat aan hun stuurmanskunde of aan hun ego? Nog een vaststelling: veel mensen parkeren hun voertuig op openbare parkings en in parkeergarages achteruit. Waarom doen ze dat? Is het handiger of speelt hun ego mee: ik kan dat!? In mijn ogen is het net onnodig moeilijk.
Nog maar een jaar geleden werd ik zwaar op de proef gesteld. We rijden ergens in Portugal in een dorp een zijweggetje in, waardoor je het kleine, smalle centrum kan vermijden. Maar ook dit straatje is smal en nog smaller in een steile afdaling, wel eenrichtingsverkeer. De weg is plots afgesloten en we zien joggers omhoog komen en vlak voor de afsluiting slaan ze een ander straatje in. Een straatloop, ja, het is zondag, dan kan je je daaraan verwachten. Wat nu? Aan weerszijden staan auto’s geparkeerd, je moet er tussendoor laveren, er zit een bocht in en plots komt de borduur tot vlak tegen je wielen. Het zweet breekt me uit. Mijn bijzitster maant me tot kalmte, het zal wel lukken, we hebben alle tijd. Een paar keer zit ik bijna achteruit tegen een geparkeerde wagen, zowel links als rechts en die bocht is verdraaid vervelend. In de achteruitkijkspiegel komt een zwarte man te voet aan gesukkeld en hij denkt van ons hetzelfde. Hij neemt het initiatief en gidst me er doorheen. Even dacht ik eraan het stuur aan hem over te geven, maar een laatste greintje eergevoel verbood het me. Nog een paar keer stoppen en terug vooruit, terug achteruit en ik bereik een kort stuk waar ik mogelijk kan keren, mits de aanwijzingen van mijn helpende gids op te volgen en mits meerdere keren vooruit en achteruit. Het lukt, ik ben eruit. Ik bedank de man. Mensen die het niet gewend zijn, dat komt hier wel meer voor, zo biedt hij mij een elegante uitweg aan!
Wat was hier in de grond aan de hand? De dorpsloop was niet aangegeven, het straatje was niet afgesloten bij het begin, nu ja, iedereen weet het toch! Zo gaat dat in Portugal. Maar in België is het niet veel beter. Bij een omleiding - omlegging op zijn Vlaams, waarbij Nederlanders meteen aan een schietgeweer denken - krijg je bijvoorbeeld twee of drie borden te zien die je verder loodsen in de juiste richting. Maar dan word je het bos in gestuurd, trek je plan.
Op zondag moet je trouwens extra opletten want vele mensen halen dan hun karretje te voorschijn voor de supermarkt. Maar ook fietsers nemen de weg in beslag. Bekend is de steile beklimming vanuit Monchique naar de top van Foia, dat jaarlijks trouwens is opgenomen in de wielerronde van de Algarve, zeer bekend bij Wout en Remco. Wielertoeristen bezetten op zondag dit traject, wegblijven met de auto!
Ben ik een slechte chauffeur? Niet één man zal dat willen toegeven! Trouwens, ik reed jarenlang van Schoten naar het zuiden van Portugal en dat is niet uitsluitend over snelwegen. Rijd je in Frankrijk of Spanje of Portugal een stadje in, dan is het opletten geblazen. Ik reed ooit dwars door Toulouse, Metz, Bordeaux, Clermont Ferrand, Pau, Perpignan, Lissabon en nog zo wat steden en stadjes en dat ging van een fluitje, rechtdoor natuurlijk, niet achteruit. In Madrid was het moeilijk om van de luchthaven de autobaan naar het zuiden te vinden en in Sevilla reed ik rondjes omdat ik de uitweg niet vond. Maar achteruit rijden, ik heb het nooit onder de knie gekregen. De auto is trouwens gemaakt om ergens te komen, net om achteruit te rijden! Soms lukt het me perfect, een toevalstreffer: ik rijd de laatste geparkeerde auto even voorbij en voeg me achteruit in tot netjes tegen maar niet op de borduur. Goed gedaan!, krijg ik dan te horen, maar ik weet wel beter.
Maakt achteruitrijden deel uit van de rijopleiding? Geen idee, in mijn tijd kon je je rijbewijs zo aan het loket afhalen, ook mijn zus had er een en ze heeft nooit achter een stuur gezeten. Met de jaren ben ik voorzichtiger geworden, maar ik word zenuwachtig van achteropkomende ongeduldigaards. Achterop komende Fransen, op terugweg naar Parijs na een vakantie, proberen je met hun lichten van de autobaan te flitsen, zij moeten aan hoge snelheid door in hun auto, volgeladen met vrouw en kinderen en met een dakkoffer. Dan heb je nog toeristen met fietsen achteraan de auto geplakt, dat ervaar ik als een gevaar op de weg, ik steek ze extra snel voorbij. En de caravans en campers, het lijkt erop of half Nederland voortdurend van huis is.
Twee ontwikkelingen bedreigen de oudere chauffeur. Voor huurauto’s hanteren sommige grote verhuurfirma’s een leeftijdsgrens van 80. En vroeg of laat komt er een verplichte opfrissingscursus. Het eeuwig geldende rijbewijs is reeds vervangen door een tijdelijk, die cursus zou vele ouderen uit het verkeer halen. En een vraag aan de ervaren en ook jonge chauffeur: kennen jullie de betekenis van alle verkeersborden? Ik zou gegarandeerd niet slagen, terwijl ik toch o zo voorzichtig ben. En dan die fietsers, die men alles toelaat maar een gevaar zijn voor de voetganger.
Ik matig het autorijden. Portugal en het zuiden van Frankrijk zijn al afgeschaft, nog enkele jaren en mijn karretje kan nog alleen bewonderd worden van en naar de supermarkt, want die heeft de kerktoren vervangen. Het is zo. Zou ik achteruit rijden nog kunnen leren? Ik begin er niet meer aan. En een zelfhulpgroep zie ik evenmin zitten.
Herman van Schoten, Schoten, Vlaanderen, 10/06/2026.
Alle rechten voorbehouden: vanschotenherman@gmail.com.
