President Trump gaat in binnen- en buitenland als als een wildeman tekeer. Als ik aan hem denk, komt mij het beeld van Attila voor ogen! Wie was Attila? Wikipedia: Attila was de heerser van de Hunnen van 434 tot zijn dood in 453. Hij was de leider van het Hunnische Rijk, dat zich uitstrekte van de Oeral tot de Rijn en van de Donau tot de Oostzee. Veel studies tonen aan dat zijn stam behoort tot de nomadische ruitervolkeren uit het zuiden van hedendaags Mongolië. Het blad Historiek: Attila de Hun was de gevreesde koning van de Hunnen, berucht om zijn verwoestende veldtochten, die de bijnaam ‘Gesel Gods’ verwierf. Gedurende zijn leven leefden veel Europese volkeren in angst voor deze koning der Hunnen die, zoals hij zelf zei, geen gras achterliet als hij ergens was geweest. Pannonië (gelegen in het huidige Hongarije) was het machtscentrum van zijn rijk, een provincie die aanvankelijk bij het Romeinse Rijk hoorde. Attila veroverde het Byzantijnse Rijk en wilde vervolgens ook Rome aanvallen. Dat kwam er echter niet van. Rome werd veel later ingenomen en geplunderd door de Visigoten en de Vandalen.
Geeft u toe, we komen aardig in de buurt! Trump, de gesel van geld en eigenbelang en een even drieste veroveraar, politiek fantast bovendien. De twee hebben nog wat gemeen: een volkomen gebrek aan redelijkheid en beschaving en de neiging tot persoonlijke opeenstapeling van macht en aanzien. Trump is de leider van een roedel wolven op stroop- en veroveringstocht. Maar de Iraanse val, waarin Israël hem gelokt heeft, laat zijn ware aard zien: een cocktail van naïviteit en gemanipuleerde ijdelheid, aldus Le Monde. Het tast zijn populariteit in eigen land aan. Misschien is het het begin van zijn einde.
Jeffrey Epstein deed een boekje open over Trump(1). In de gepubliceerde Epstein files, waarvan nog slechts de helft openbaar is gemaakt en vele namen met zwart zijn overschilderd, komt Trump er maar bekaaid vanaf. Epstein noemt hem psychotisch, voorwaar geen compliment. Hij acht hem bereid Iran te bombarderen als hij zich in het nauw gedreven voelt. Deze opmerkelijke notitie dateert uiteraard van voor zijn overlijden in een zwaar bewaakte politiecel in 2019 (zelfmoord of vermoord?) en kan dus als voorspelling worden beschouwd. Epstein: Ik heb heel wat slechte mensen ontmoet in mijn leven, niemand zo erg als Trump. Geen goede cel in zijn lichaam, dus ja, gevaarlijk.
Het grootscheepse zedenschandaal rond Epstein lokte verontwaardiging uit. De genoemde namen stonden in hun hemd en zelfs minder: de gewezen Britse prins Andrew, de Clintons en andere politici bijvoorbeeld. Ze waren werkelijk niet op de hoogte! Maar soortgelijke lui gaan ook over de besteding van het belastinggeld van de burger. Zijn ze financieel dan wel te vertrouwen? Is de politieke elite in onze Lage Landen te vertrouwen? Er zouden zelfs aanwijzingen zijn dat Poetin in het Epstein-schandaal mee de regie voerde! Vandaar dat de Rus de Amerikaan in zijn zak heeft?
President Trump dirigeert de wereld van vandaag. Die indruk krijg je als je hem dagelijks in het tv-nieuws ziet orakelen. Hij heeft geen benul van rechtsregels (ik doe wat ik wil), lapt de internationale rechtsorde aan zijn laars en speelt zijn militaire macht uit naar vriend en vijand. Geleerde medialui en professoren beijveren zich om er het begin van een nieuw tijdperk in te zien en er welluidende etiketten voor te bedenken: postliberaal, illiberaal, koloniaal, roofkapitalisme. De neoliberale wereldorde is voorbij en komt niet meer terug. Het recht van de sterkste is de nieuwe norm. Het is de wet van de jungle. Dat hoor en lees je haast dagelijks.
Hollen ze vooruit, deze deskundigen? Is het ook waar? Ze hebben in elk geval de geschiedenis aan hun kant. De Griekse generaal Thucydides (460-400 v.C.) beschrijft de inval van het (democratische!) Athene op het eiland Melos. (De Venus van Melo/Milo komt hier vandaan!)Alle mannen werden gedood en vrouwen en kinderen afgevoerd als slaven. Jullie weten net zo goed als wij dat het recht er alleen toe doet tussen hen die even machtig zijn. Verder geldt dat de sterken doen wat ze willen en de zwakken lijden wat ze moeten (2).
Maar toch, is het niet wat vroeg om te spreken van een omverwerping van de rechtsstaat en van de internationale rechtsorde? Na Trump - doet hij zijn termijn uit? - zou het door hem opgewoelde stof kunnen gaan liggen, zijn opvolger zal wellicht worden geconfronteerd met het einde van een politieke meerderheid in Huis en Senaat. En trouwens, hoe men de Staatsinstellingen ook afbreekt, heeft niet elke grootmacht regels nodig om zichzelf te beschermen en alle anderen hun plaats te wijzen? Grootmachten kunnen niet zonder. Zo is voor de Chinezen de niet-inmenging in binnenlandse aangelegenheden een heilige spelregel. Zo is internationale vrijhandel altijd een eufemisme geweest voor Amerikaanse vrijhandel. Vandaag is de machtspositie van de VS aan het verzwakken, het land zal andere mogendheden naast zich moeten dulden, met name China en misschien spoedig ook India. De fratsen van Trump kunnen deze evolutie bespoedigen, maar zij zijn er niet de oorzaak van.
Wij Europeanen zijn verlamd door de schokken van Trump. Het gaat ons misschien een stuk van onze welvaart kosten. Het belangrijkste zijn de risico’s voor het behoud van onze verzorgingsstaat (beetje bij beetje afgebouwd) en voor de culturele barbarij, die hij invoert: al wat neigt naar intellectueel en artistiek wordt weggeveegd in een ontketende storm van populisme en Amerikaanse non-cultuur. Een Schotse vriend en voormalig advocaat getuigt: De jonge advocatuur kent niks meer van onze geschiedenis, zij leeft in Amerikaans rendementsdenken. Europa is finished.
De Portugese wetenschapper Bruno Maçães(3) diepte dit inzicht uit aan de hand van de wetmatigheden bij het ontstaan en verval van mogendheden, die hij opdiepte uit het geschrift Muqaddima van de historicus Ibn Khaldun (1332-1406). Ik las slechts een samenvatting wegens nog niet vertaald in het Nederlands. Je beseft het onvermijdelijke: het huidige Europa is inderdaad finished. De Amerikanen zijn het paard van Troje en de Hunnen zijn niet slechts onderweg maar reeds aangekomen;Trump is Attila.
Er is een lichtpunt: we kunnen ons weren! De grote verdienste van Trump is dat hij de slaapwandelende Europeanen heeft wakker geschud! Europa blijft immers een economische macht, waardoor we kunnen meespelen in het geopolitieke machtsspel, tenminste als we het doelbewust uitspelen. Daartoe heb je natuurlijk leiders nodig met visie en durf, helaas ons klassiek zwaktebod.
Maar eerst moeten we wellicht door een diepe dip, mede veroorzaakt door het Luie Atlantisme van onze leiders (=leunen op de militaire macht van de Amerikanen en geen Europees alternatief voor hun digitale dominantie), mede veroorzaakt ook door het afkalven van de groepssolidariteit door te veel comfort en luxe, door de massa-immigratie ook, die de samenhang extra bemoeilijkt. Zullen, bij de mogelijke heropstanding van Europa, cultuur, mensenrechten, internationaal recht en consumentenbelangen nog een hoofdrol spelen? Beschaving immers is slechts een bovenlaag op een economisch fundament. Als je kijkt naar de dalende omzet van boeken, naar het niveau van de hedendaagse muziek, naar het populisme zelfs op onze staatszenders, dan is er weinig hoop. Men laat de verwende burger nog een poos feest vieren boven op de vulkaan. Het is te hopen voor hem dat de aanpassing langzaam verloopt en dat het licht niet plots uitgaat.
Tot slot een citaat van Ibn Khaldun zelf: Het verleden lijkt meer op de toekomst dan een waterdruppel op een andere lijkt.
NOOT:
(1):Fogteloo, M. en Thomas, C., Het verhaal van twee Amerika’s, De Groene Amsterdammer, 26/03/2026.
(2):Funnekotter, B., Recht van de sterkste triomfeert, Noord-Hollands Dagblad, 12/01/2026.
(3):Maçães, B., Exit from Our Age of Disorder, Ibn Khaldun Institute, 2025.
Herman van Schoten, Schoten, Vlaanderen, 8/04/2026.
Alle rechten voorbehouden: vanschotenherman@gmail.com.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten